Hooggevoelig? Autisme? De verwarring

Ik heb me aardig verdiept in HSP, sinds het lezen van een artikel in een mooi tijdschrift. Een mooie tweede stap vind ik ( nog altijd) de korte uitleg van Felix Brabander in video’s op YouTube . Omdat ik toch wel een concentratie probleem heb , is voor mij het lezen van zijn boek “ follow your senses “ geen optie. Korte stukken , video en bijvoorbeeld een forum ( ligt aardig op z’n gat inmiddels) werkte voor mij wel. Mensen ontmoeten en gesprekken hebben, lukt niet zo goed, maar dat zou ik liever hebben. Hele dagen zitten we naar schermen te turen, vandaag de dag.

Intussen ben ik al heel wat tijd, veel tekst en een paar ontmoetingen verder. Daarbij is mij wel opgevallen dat er mensen zijn die (voor mij) duidelijk autisme hebben, maar van zichzelf zeggen dat ze hoog gevoelig zijn. Vanuit verschillende hoeken, kom ik dat tegen. Vandaag weer en daarom vandaag een blogje hierover.

Omdat ik in studie, werk ( vroeger ) en privé aardig wat geleerd heb over autisme , weet ik hier wel wat van. Wel wàt, zeg ik voorzichtig, want wie weet er nou alles van? Het is ook Autisme Spectrum Stoornis , waar men gemakshalve autisme van gemaakt heeft. Wat we vaak zien bij mensen met autisme, is dat ze het lastig vinden contact te maken met anderen. Veel Hoog Sensitieve Personen hebben dat ook, maar dat ligt anders. Er ligt wel de behoefte, maar ze vinden vaak geen aansluiting. Bij mensen met autisme ontbreekt het inlevingsvermogen, grapjes begrijpen zij vaak niet, non verbale communicatie is voor hen lastiger en het woord kennen zij wel, maar niet de actie. Hier een klein voorbeeld: ” we zullen elkaar moeten steunen” is een prachtige zin, maar hoe je nou werkelijk steun geeft, is voor een persoon met autisme vaak moeilijk. Het is iets van gevoel en dat is lastig! Ik heb geleerd en zelf ook ontdekt dat het vaak geen gevoel is maar aangeleerd gedrag: het kind zegt keurig netjes “dank je wel” bij het aannemen van een plakje worst, omdat het dat zo geleerd heeft.

Het vergeten van kerstmis of de verjaardag van zijn moeder, zal bij een jongen met autisme, geen gevoel geven dat mama daar verdriet van zal hebben.

Een vrouw die zegt “ik ben niet jarig, dit jaar” , daarvan zal de man met autisme, het letterlijk kunnen opvatten en haar dan ook niet feliciteren. Wat de vrouw bedoelde – ik geef geen feestje, had ze letterlijk moeten zeggen. Een HSP heeft deze uitleg niet nodig, die begrijpt de boodschap. Hieronder een kenmerk, dat hooggevoelig duidelijk onderscheidt van A.S.S

HSP in relatie met andere mensen:

  • Kan zich zeer verantwoordelijk voelen. Als je je hooggevoeligheid nog niet goed beheerst ,kun je jezelf hierin verliezen en jezelf wegcijferen.
  • Kan zichzelf goed inleven (soms te goed) in anderen en waarnemen wat een ander nodig heeft.
  • Kan sferen en stemmingen van anderen goed aanvoelen. Soms kun je een ander gemakkelijk en snel helpen daardoor. De sfeer kan ook om te snijden zijn voor jou, terwijl anderen in dezelfde ruimte daar geen last van hebben. Je voelt een sfeer die niet prettig is, maar je kunt het niet duiden.
  • Kan geraakt worden door hartelijke opmerkingen. Als je je hooggevoeligheid nog niet goed beheerst kan je  door onvriendelijke opmerkingen en kritiek snel van streek raken.

Door een sensitiever zenuwstelsel heb je als hoogsensitief persoon een verhoogde tot extreme gevoeligheid voor externe prikkels en indrukken. Je hebt een fijnzinnig en diepgaand observatievermogen,waardoor je dingen sneller en gedetailleerder waarneemt dan de meeste mensen.

Misschien geeft dit stuk een beetje een idee, wat het verschil is tussen hoogsensiviteit en autisme ?

Franck

Bron: https://nietdoorsnee.home.blog

Gerelateerde artikelen

Reacties

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

  1. Bij autisme ontbreekt het niet zozeer aan inlevingsvermogen, maar aan het vermogen om sociale signalen op te pikken en daar een conclusie aan te verbinden die past in de context en bij de persoon die je voor je hebt. Mensen met autisme ‘lezen’ anderen vaak niet goed en dan is het dus ook niet zo gek als je je niet op de juiste manier inleeft, want je snapt die ander niet goed. Op het moment dat je een persoon met autisme kan uitleggen dat je super verdrietig bent en waarom, dan kan die persoon zich meestal prima inleven. Tenzij ze je uitleg natuurlijk niet goed begrijpen 🙂 Een persoon met autisme heeft dus ook niet altijd een gebrek aan empathie. Ik beschrijf het altijd zo: een persoon met autisme ‘werkt op Apple’, een persoon zonder autisme ‘werkt op Windows’. Geen wonder dat je elkaar dan niet goed begrijpt, tenzij je een ‘programmeur’ bent 😉 oftewel, tenzij je de vertaalslag kan maken. En autisme is maar 1 kenmerk van een heel mens, vol met kenmerken en karaktertrekken. Er zijn dus net zoveel ‘vormen van autisme’ als er mensen met autisme zijn 🙂 Een beetje zoals bij HSP dus… Dus ja, er is verschil, maar er zijn ook overeenkomsten, niet omdat HSP op autisme lijkt, maar omdat wij mensen allemaal een beetje op elkaar lijken!

    1. Oeh, Apple ‘just works’ en Windows niet (volgens de reviewers). Grappig toeval, slaat verder nergens op..
      Volgens de vele Aspergers om me heen (en nee, zo heten ze niet meer, maar opvallend genoeg zijn ze heel makkelijk zo te herkennen en herkennen ze elkaar, volgens henzelf), magoed.
      Volgens henzelf gaat het inlevende vermogen omhoog met hoe hoogfunctionerend ze zijn. Een diepe autist heeft (naar hun eigen ervaring) geen empathie waar ze iets mee kunnen.
      Een hoogfunctionerende autist (zoals Aspergers) hebben het zeker, maar moeten (volgens hen weer) aanleren hoe ze dat tov anderen kunnen aanspreken. O.a. omdat ze anderen niet kunnen lezen. Daarom zouden sommige hoogfunctionerende autisten dat beter kunnen dan anderen.
      Bij bv Warren Buffet en Bill Gates waren het hun vrouwen die ze dat aanleerden. Vandaar de Gates’ Foundation…
      Maar inderdaad, wat ze allemaal terug geven is dat het ze een totaal raadsel is wat een ander denkt, voelt en bedoelt. Ze kunnen leren wat bepaalde lichaamsbewegingen e.d. waarschijnlijk betekenen, maar verder is het volledig tasten in het duister.
      Grappig genoeg beschreven ze zelf autisten als standaard ‘zeer HSP’, wat een deel van hun problemen veroorzaakt.
      Volgens mij zit er ook behoorlijk veel overlap tussen autisme, AD(H)D, HSP en HB. Ikzelf hou wel van de term ‘neuro a-typisch’. Niet standaard.
      En, heel eerlijk, vind ik neuro a-typische mensen (inc. fikse HSPers) bijna altijd interessanter dan de normale types 😉

      1. Mijn zoon is autistisch (ASS = autistisch spectrum stoornis, gemiddelde intelligentie), mijn broer heeft de diagnose Asperger (toen bestond die aparte diagnose nog, nu valt dat allemaal onder ASS, deze diagnose wil o.a. zeggen: autisme met een normale tot zeer hoge intelligentie). Zij zijn beide personen die heel erg begaan zijn met mij en heel verdrietig kunnen worden als ik verdrietig ben. Maar mij kunnen ze enigszins ‘lezen’ (door ervaring) en ik leg hen ook uit waar ik mee zit en wat dat met mij doet. Het doet pijn als de suggestie ontstaat dat zij zich niet kunnen inleven.

        Hoogfunctionerend is een term die ik liever niet wil gebruiken. Hannah Gadsby, zelf autistisch, verwoordde dat heel goed in haar comedy show: zij geeft juist aan dat ze helemaal niet hoog functioneert, ook al heeft ze een heel hoog IQ en is ze nu beroemd comédienne. Tenminste, naar de standaarden van de rest van de wereld. (Haar show ‘Douglas’ is overigens zeer aan te raden als je geïnteresseerd bent in autisme.) Ik ben dus wat voorzichtig met die labels.
        Wat jouw Asperger vrienden waarschijnlijk bedoelen is: autisten met een hoog IQ (als ik kijk naar de vergelijking met Bill Gates). Een hoog IQ zegt in principe niks over inlevingsvermogen, maar over intelligentie op m.n. het cognitieve vlak. Het betekent wel dat puur met behulp van hun intelligentie ze vaak wel meer copingstrategieën hebben ontwikkeld, waardoor het lijkt alsof ze goed functioneren. Dit kost hen echter enorm veel energie en aanpassingsvermogen. Dit is aangeleerd gedrag, wat ze te pas en te onpas ‘knippen’ en ‘plakken’ (om maar in computer termen te blijven…). Het komt dan nogal eens voor dat ze de verkeerde dingen op de verkeerde personen of situaties ‘plakken’. En dat zien anderen dan vaak weer als een gebrek aan inlevingsvermogen.
        Ik ken een volwassen autist met een gemiddeld IQ, maar die qua inlevingsvermogen ongeveer op het niveau van een 3 jarige functioneert: het IQ lijkt bij hem totaal niet gerelateerd aan zijn inlevingsvermogen.

        Dat een Asperger vind dat hij/zij super HSP is, snap ik: beide zijn prikkelgevoelig, in meer of mindere mate. Sommige mensen denken dat autisten alleen maar last hebben van TEVEEL prikkels, maar er zijn juist ook autisten die juist makkelijk ONDERprikkeld zijn en daardoor van alles doen om zichzelf van prikkels te voorzien (wat dan weer een beetje doet denken aan HSP/HSS). Dat zie je soms aan het heen en weer wiegen wat SOMMIGE autisten doen. Sommige beweren dat alleen autisten met een laag IQ dat hebben, maar ik geloof dat niet. Mensen met een hoog IQ uiten dat op een andere manier, b.v. door continue met hun hobby bezig te zijn. Neemt niet weg dat autisten met een laag IQ niet altijd de juiste hoeveelheid prikkels aangeboden krijgen, omdat ze simpelweg niet in staat zijn om te zeggen wat ze nodig hebben.

        Maar er is echt wel een verschil tussen autisme en HSP. Bij autisme ontbreekt wat ze noemen ‘theory of mind’ (Dit kun je googlen, het is een heel gangbare theorie): het wil ongeveer zeggen dat autisten zich moeilijk of niet kunnen indenken wat die ander denkt en daardoor voelt. En die copingstrategieën kunnen dat wat verbloemen, maar het blijft lastig voor hen.

        Het KAN allemaal veel op elkaar lijken en het heeft ook wat overlap. Waarschijnlijk ligt de bron van de ‘problemen’ bij mensen met deze diagnoses, ongeveer op dezelfde plek in het brein. Tenminste, dat denk ik.

        Wat betreft Apple en Windows, beide werken niet altijd perfect, net zoals wij mensen 🙂 En net zoals Apple gebruikers soms vinden dat Apple superieur is, zo zijn er ook autisten die vinden dat de rest van de wereld gewoon gek is en zij niet 🙂 En ergens snap ik dat wel. In een wereld die totaal ingericht zou zijn op autistische mensen, kunnen niet-autisten ook totaal niet functioneren, dus het hangt er maar net vanaf wie er in de meerderheid zijn en waar de maatschappij dus op ingericht is. En onze maatschappij is (nog) ingesteld op een meerderheid van niet-autisten, vandaar dat autisten tegen zoveel problemen aanlopen en gezien worden als ‘afwijkend’.

        Maar dan nog…. wat ik al zei: autisten zijn ook nog gewoon mensen en net zoals er onder niet-autisten ook horken en egocentrische mensen rondlopen, zo lopen er onder autisten ook mensen rond die dat ‘talent’ van invoelen van nature niet/minder hebben. En de omgeving waarin deze mensen opgroeien (o.a. het vermogen van ouders e.a. om hen te trainen en begeleiden), kan ook heel veel invloed hebben. Hoe jonger je begint met ondersteunen, hoe beter.

        Anyway…. *speech modus off* 🙂

        1. Ik heb ook autisme gecombineerd met hsp en ik herken er wel wat uit, maar het is absoluut NIET waar dat mensen met autisme zich niet in andere in kunnen leven want ik kan bijv. me zelf echt super rot voelen als er iemand is van wie ik hou verdriet zie hebben en ik word dan zelf ook echt helemaal down, en ik wil echt alles doen om die ander zich niet meer verdrietig te laten voelen, dus autisme en hsp kunnen wel samengaan!

          1. Oh ja vroeger als kind kon ik me idd wat minder in anderen inleven, maar toen werd ik gepest dus had ik mijn handen vol aan mijzelf dus ik weet niet of dat van autisme was of iets anders

    2. Bedankt voor de goede uitleg! Bij vreemden heb ik idd moeite met gezichtsuitdrukkingen ik denk dan snel dat de ander ‘boos’ kijkt. Bij mensen die ik goed ken kan ik het wel.

  2. Er is inderdaad een hele fijne lijn tussen autisme en hsp. Ik heb bij de GGZ ook de diagnose autisme gekregen. Ik was blij eindelijk te weten waarom ik zo was zoals ik was… Bij nader inzien voelde dit voor mij toch niet goed tot ik hsp tegenkwam en dat wel totaal klopte. Ik had de overprikkelbaarheid van autisme en bepaalde dingen omdat ik te gespannen was…maar niet de echte rest vd eigenschappen. Dit werd uitgelegd als zijnde ik dat mezelf had aangeleerd hoe dat te verbloemen/aan te leren.
    Het ligt gewoon heel dicht bij elkaar als je oppervlakkig kijkt. Ik voelde gelijk dat ik een hsp was omdat alles klopte en niet maar een deel. (En ik heb veel uitgezocht…maar dan klopte net niet alles).